Từ Nguyễn Đức Chung đến Tất Thành Cang: Vấn nạn “sân sau” đang làm kiệt quệ đất nước ra sao?

Hệ lụy “sân sau” đã và đang làm kiệt quệ nền kinh tế của đất nước vì tài sản công bị thiệt hại, thất thoát nghiêm trọng. Sau hàng loạt quan chức bị xộ khám và hàng loạt vụ án được đưa ra xét xử, đến thời điểm này “sân sau” không còn là những “dấu hiệu” hay “nghi ngờ” nữa mà trở thành vấn nạn thực sự.

Ông Tề Trí Dũng, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC), sân sau của ông Cang;

“SÂN SAU” LŨNG ĐOẠN QUAN CHỨC

Giữa năm 2019, liên quan đến vụ ông Tề Trí Dũng (nguyên Tổng GĐ Công ty TNHH MTV Tân Thuận TP HCM – trực thuộc UBND TP HCM, gọi tắt là Công ty Tân Thuận) bị Công an TP.HCM khởi tố, bắt tạm giam, đề điều tra về 2 tội danh “Tham ô tài sản” và “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí”, dư luận đã chỉa mũi dùi đến “người chống lưng” cho DN này là ông Tất Thành Cang – nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Bí thư thường trực Thành ủy TP. HCM đã bị BCH Trung ương Đảng bị xử lý kỷ luật cách chức hồi cuối năm 2018.

Suốt thời gian dài, ông Cang đã “nhúng chàm” rất sâu vào các hoạt động kinh doanh của Công ty Tân Thuận. Trong đó nổi cộm phi vụ, ông Cang nhân danh Thường trực Thành ủy TP. HCM (nhưng cơ quan này và Ban thường vụ Thành ủy không được báo cáo) ban hành văn bản ngày 01/6/2017, chấp thuận chủ trương cho Công ty Tân Thuận được chuyển nhượng phần đất đã đền bù tại Dự án Khu dân cư Phước Kiển cho Quốc Cường Gia Lai.

Không những qua mặt tổ chức Đảng mà ông Cang còn chỉ định hợp tác, chuyển nhượng không qua đấu thầu, với giá bán thấp hơn giá thị trường và giá do Hội đồng thẩm định giá thành phố thẩm định. Ủy ban Kiểm tra Thành ủy TP.HCM kết luận, văn bản chỉ đạo của ông Cang đã vi phạm các quy định của Nhà nước về quản lý tài sản, đầu tư trong các doanh nghiệp nhà nước về kinh doanh bất động sản; không đảm bảo quy trình, nguyên tắc xử lý công việc của Đảng bộ TP.HCM…

Ông Cang vừa mới bị bắt giam; Ảnh 3: Nhật Cường Mobille, sân sau của ông Chung

Trước đó theo đề án tái cơ cấu năm 2015, Công ty Tân Thuận không cần giảm tỉ lệ vốn sở hữu cổ phần 44% tại đối tác liên kết là Công ty CP phát triển Nam Sài Gòn (Sadeco), vì DN này đang kinh doanh hiệu quả. Tuy nhiên sau đó, Công ty Tân Thuận vẫn quyết định giảm tỉ lệ sở hữu vốn tại Sadeco từ 44% xuống chỉ còn 28,8% thông qua phát hành cổ phiếu cho Công ty Nguyễn Kim không qua đấu giá.

Trước đó, Hội đồng thành viên Công ty này đã nhận được sự Thông báo 495-TB/VPTU ngày 18/5/2017 chấp thuận của nguyên Phó Bí thư thường trực Thành ủy TP HCM Tất Thành Cang. Hệ quả từ phi vụ tiếp theo đã gây thiệt hại tài sản nhà nước với số tiền ít nhất 153 tỷ đồng vì sự chênh lệch giá cổ phiếu. Tuy nhiên theo cơ quan có chức năng, nếu tính đầy đủ giá trị gia tăng tài sản của Sadeco – thời điểm giá đất tăng cao thì thiệt hại “sẽ còn rất lớn”…

Cũng trong thời gia này, dư luận “nóng” lên vụ ông Bùi Quang Huy – Tổng GĐ Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Nhật Cường Mobille) bị khởi tố và bắt tạm giam cùng 8 đồng phạm về tội Buôn lậu quy định tại khoản 4 Điều 188 BLHS 2015 và tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng được quy định tại khoản 3 Điều 221 BLHS 2015.

Từ chủ một cửa hàng sửa chữa điện thoại, ông Bùi Quang Huy đã âm thầm lấn sân sang lĩnh vực công nghệ và trúng thầu (hoặc được chỉ định thầu?) hàng loạt các dự án công nghệ lớn của thành phố Hà Nội: Từ cơ sở dữ liệu dân cư, phần mềm lưu trú trực tuyến đến phần mềm hộ chiếu online, và đặc biệt nhất là giải pháp dịch vụ công trực tuyến liên thông 3 cấp…

Người dân thủ đô khi đó đặt dấu hỏi, ai đã bảo kê cho Nhật Cường để doanh nghiệp non trẻ này phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghệ, qua mặt hàng loạt đại gia ? Hay nói cách khác Nhật Cường là “sân sau” của ai? Hồi đó dư luận đã “bóng gió” đến ông Nguyễn Đức Chung – đương kim Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhưng chưa một ai dám nói toẹt ra vì chưa đủ cơ sở.

Không đủ tầm vóc, kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ như các đại gia Viettel hay FPT mà lại được tham gia vào các dự án công nghệ của thủ đô, thậm chí “nguy cơ” trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển vĩ mô của thủ đô, vậy nên dư luận đặt những câu hỏi như trên hoàn toàn là điều dễ hiểu. Chia sẻ với báo chí ngay sau thông tin Nhật Cường Mobile bị khám xét và ông chủ Bùi Quang Huy bị khởi tố, nguyên Phó trưởng Ban Tổ chức T.Ư Nguyễn Đình Hương khi đó đặt ngay vấn đề cần làm rõ ai đã chống lưng, bảo kê cho Nhật Cường.

Thực ra câu chuyện “sân sau” không phải bây giờ mới có, tuy nhiên tới nay thì tình trạng này có thể nói là ở mức nghiêm trọng, thậm chí là rất nghiêm trọng. Còn nhớ tại Hội nghị đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty (diễn ra vào ngày 21/11/2018), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã từng cảnh báo: “Tôi biết có ông có tới 14-15 cái “sân sau” !

Vào thời điểm đó nghe Thủ tướng nói ai nghe cũng thấy quá sức tưởng tượng vì chỉ một cái “sân sau” đã là nghiêm trọng lắm rồi. Bỡi đi liền với “sân sau” chắc chắn sẽ dẫn đến tình trạng tham nhũng tài sản công, chính sách công, dự án công, sẽ giết chết những cạnh tranh lành mạnh, khiến cho kinh tế tư nhân đúng nghĩa không có cơ hội để ngoi lên. Có tiếp xúc với giới doanh nhân và nghe họ than vãn về việc không thể cạnh tranh nổi với công ty này, công ty kia, vì nó là “sân sau” của ông này – ông kia, mới hiểu được những tàn phá khủng khiếp mà vấn nạn “sân sau” tạo ra trong bức tranh kinh tế nước nhà.

Báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội về công tác phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật vào năm đó cũng đã chính thức xác nhận co tình trạng “sân sau”, “lợi ích nhóm”. Theo đó, qua các vụ án lớn đã xử cho thấy, các đối tượng triệt để lợi dụng những sơ hở trong cơ chế, chính sách để thông đồng, tạo ra các “nhóm lợi ích” hoặc móc ngoặc giữa khu vực nhà nước và doanh nghiệp tạo “sân sau”, “công ty gia đình”, dùng ảnh hưởng của mình để đấu thầu các dự án, thâu tóm đất công; cho vay sai nguyên tắc, thế chấp vòng vo, rút tiền nhà nước, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng…

Bài viết liên quan