Vì sao kế hoạch “đánh hội đồng” TQ của ông Biden có thể phản tác dụng, khiến Mỹ chịu đòn đau?

Trong bài bình luận được đăng tải trên báo SCMP, cây viết Anthony Rowley nhận định rằng kế hoạch lập liên minh đối phó Trung Quốc của ông Biden có thể phản tác dụng.

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP – Hồng Kông) ngày 8/3 đã đăng tải bài viết có tiêu đề: “Why Biden’s plan to ‘gang up’ on China could backfire badly on the US” (Tạm dịch: Vì sao kế hoạch “đánh hội đồng” Trung Quốc của ông Biden có thể phản tác dụng, khiến Mỹ chịu đòn đau), do nhà báo kỳ cựu người Mỹ Anthony Rowley chắp bút.

Vì sao kế hoạch "đánh hội đồng" TQ của ông Biden có thể phản tác dụng, khiến Mỹ chịu đòn đau?

Nhằm cung cấp góc nhìn đa chiều hơn về vấn đề quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chúng tôi xin trân trọng gửi tới quý độc giả nội dung lược dịch của bài viết này.

Khi ông Joe Biden đắc cử Tổng thống Mỹ, ắt hẳn đã có nhiều người thở phào nhẹ nhóm. Nhiều người hẳn là đã hy vọng rằng nhà lãnh đạo Mỹ có thể hàn gắn sự chia rẽ trong và ngoài nước, tạo đà cho thế giới tiến tới giải quyết những vấn đề toàn cầu như đại dịch COVID-19 và biến đổi khí hậu.

Nhưng, thực tế lại chẳng như vậy. Dĩ nhiên không ai mong đợi ông Biden có thể hàn gắn những chia rẽ trong xã hội và chính trị ở Mỹ trong một sớm một chiều, nhưng nhiều người đã kỳ vọng rằng ông có thể ngăn thế giới bị chia tách về kinh tế và địa chính trị thành hai cực “Mỹ quyển” và “Trung quyển”.

Thay vào đó, chính quyền Biden đã chọn cách xây dựng các liên minh chống Trung Quốc nhằm ngăn chặn những “mối đe dọa” và thách thức từ Trung Quốc về kinh tế và công nghệ.

Chuyện “tập hợp nhóm” này (hay thành lập liên minh các quốc gia có chung chí hướng) sẽ chỉ cản trở sự tiến bộ trong vấn đề giải quyết những thách thức to lớn của toàn cầu và hợp lý hóa các hệ thống kinh tế và thương mại thế giới.

Điều này có thể giúp Mỹ “câu giờ” để cạnh tranh với sự tiến bộ của Trung Quốc trong lĩnh vực xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu và hạ tầng cứng – những lĩnh vực mà Washington đang tụt hậu rất nhiều. Nhưng cái giá phải trả sẽ là cuộc xung đột lâu dài giữa phương Tây và phương Đông.

Trong khi đó, triển vọng cải tổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm ngăn chặn sự tái diễn của các chiến thuật chiến tranh thương mại thô sơ của thời cựu Tổng thống Donald Trump Trump, hoặc triển vọng hợp tác để giúp Tổ chức Y tế Thế giới có khả năng đối phó với các đại dịch rõ ràng đã giảm đi.

Một đất nước Trung Quốc cảm thấy mình đang bị các liên minh do Mỹ dẫn đầu “đánh hội đồng” sẽ cảm thấy mình cần phải phòng thủ, và tấn công cũng là một khía cạnh của phòng thủ. Điều này đã thể hiện qua việc Trung Quốc tăng chi tiêu quốc phòng và hiện diện quân sự ở châu Á và xa hơn thế nữa.

Tuy nhiên những tác động kinh tế từ việc ông Biden lùi bước về sau các rào cản theo chủ nghĩa bảo hộ mới là điều đáng lo ngại. Các biện pháp trừng phạt kinh tế và thuế quan là lựa chọn của thời Trump, nhưng chủ nghĩa bảo hộ tinh vi hơn dường như là vũ khí được ông Biden lựa chọn.

Tổng thống Joe Biden

Chính quyền Biden nên chấp nhận “chung sống” hòa bình với Trung Quốc?

Nếu Mỹ muốn lấy liên minh để đối chọi Trung Quốc, thì Bắc Kinh cũng sẽ dùng cách tương tự để đối phó với Washington. Hậu quả là những quốc gia “mắc kẹt” giữa hai làn đạn sẽ lâm vào tình thế tiến thoái lưỡng nan; điều này sẽ chỉ càng tác động tiêu cực tới thương mại và chuỗi cung ứng đứt đoạn.

Tác động đối với các thỏa thuận thương mại khu vực có thể gây tổn hại tương tự như đối với các hiệp định thương mại đa phương, vốn đã bị tổn hại nghiêm trọng do sự thoái lui dần dần khỏi chủ nghĩa đa phương và toàn cầu hóa trong thập kỷ qua, và tác động này đã gia tốc nhanh chóng trong khi chủ nghĩa dân túy của ông Trump chiếm ưu thế.

Châu Á có thể là nơi xung đột thương mại Mỹ-Trung được giải quyết, nếu như ông Biden đưa Mỹ trở lại Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một hiệp ước mà ông Trump đã đột ngột rút lui.

Trung Quốc là cường quốc kinh tế lớn nhất trong Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), với sự tham gia của 15 quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương. Hai nhóm này có thể trở thành trung gian cho sự cạnh tranh giữa các khu vực ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc, và các thành viên tham gia cả hai hiệp định sẽ cảm thấy áp lực.

Một chính quyền Biden sẵn sàng chấp nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc hơn, và sẵn sàng chung sống, cùng phát triển có thể đã ngăn chặn được căng thẳng tiềm tàng giữa các khối thương mại khu vực này.

Chiến lược xây dựng liên minh của Biden nhằm kiềm chế Trung Quốc có thể khiến Bắc Kinh trở nên tham vọng hơn, và do đó có khả năng đe dọa đến các nước láng giềng và thế giới, khiến các nước láng giềng châu Á phải đối mặt với quyết định chọn bên ngày càng khó khăn hơn.

Trung Quốc là nước có nền kinh tế mạnh mẽ và đang mở rộng nhanh chóng, cùng với đó là sự tự tin của nước này ngày càng gia tăng.

Do đó, chiến thuật “đánh hội đồng” của ông Biden có thể phản tác dụng, trừ khi nhà lãnh đạo Mỹ sẵn sàng ưu tiên tầm nhìn toàn cầu hơn vấn đề chính trị trong nước.

(Theo SCMP)/Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

Bài viết liên quan